DŁUGOŚĆ TRASY: 3,7 km
OPIS TRASY
Trasa swój bieg rozpoczyna na Rynku Głównym – Placu Konrada Mańki (7). Będąc w tym miejscu warto zwrócić uwagę na zabudowę rynku, figurę Jana Nepomucena, Muzeum „Pro Memoria Edith Stein” (10), Plac Mikołaja Kopernika - Mały Rynek (8), pomnik przyrody (drzewo gat. klon) zlokalizowany w centralnej części placu, czy Kościół pw. św. Mikołaja.
Początkowo trasa prowadzi wśród staromiejskiej zabudowy ulicami Niedurnego i Damrota, przy której znajduje się Dom Konstantego Damrota (12), do ścieżki pieszo-rowerowej wzdłuż Alei Solidarności. Trasa przebiega aleją koło zabytkowego drewnianego Kościoła św. Anny (2) i Skweru Rodziny Stein (16) poświęconego wywodzącej się z Lublińca rodzinie Świętej Teresy Benedykty od Krzyża - Edyty Stein, aż do Ronda Władysława Opolczyka. Przy ul. Mickiewicza znajduje się kamienica z ciekawą historią (11).
Następnie trasa wiedzie ścieżką pieszo-rowerową wzdłuż ulic Zwycięstwa i Oleskiej, mijając m.in. siedzibę dwóch szkół, a w dzielnicy Steblów – boisko wielofunkcyjne oraz Sanktuarium Świętej Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein) (3).
Na wschód od trasy znajduje się Górka Kochcicka ze strzelnicą myśliwską i bunkrem z czasów II wojny światowej, na zachód – Lipska Górka z Krzyżem Milenijnym (21). Z obydwu wzniesień rozpościera się widok na Lubliniec i jego okolice.
ATRAKCJE TURYSTYCZNE NA TRASIE
(2) Kościół św. Anny
Nieduży, lecz niezwykle urokliwy drewniany kościół na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego. Wzniesiony w 1653 roku z fundacji hrabiego Andrzeja Cellarego, został gruntownie odnowiony w 1754 roku z inicjatywy Pierre’a de Garnier. Z powodu postępującej degradacji i groźby zawalenia w 1998 roku świątnię rozebrano, a następnie odtworzono na nowych fundamentach, przesuwając ją o kilkanaście metrów. Kościół zachował oryginalne barokowe wyposażenie, którego najważniejszym elementem jest ołtarz z obrazem św. Anny i figurami czterech Ewangelistów. U jego podstawy widnieje herb rodu Cellarych, a z tyłu umieszczono kamień węgielny poświęcony przez św. Jana Pawła II. Na balustradzie chóru muzycznego znajduje się kartusz herbowy rodu de Garnier z inskrypcją upamiętniającą odnowienie świątyni w 1754 roku. Wystrój wnętrza uzupełniają obrazy z XVII i XVIII wieku pochodzące z Kościołów św. Mikołaja i św. Krzyża.
(3) Sanktuarium św. Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein)
Położone w dzielnicy Steblów Sanktuarium św. Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein) było pierwszym w Polsce i na świecie kościołem pod wezwaniem tej świętej. Kościół został poświęcony w 1991 roku, a w 2021 roku, w 30. rocznicę konsekracji otrzymał tytuł diecezjalnego sanktuarium. Interesujący wystrój wnętrza nawiązuje do żydowskich korzeni Edyty Stein. Szczególną uwagę zwracają figura św. Edyty Stein oraz witraż ukazujący męczennicę w kontekście jej ostatniej drogi – z klasztoru w Echt do Auschwitz-Birkenau. W kościele upamiętnia się także ofiary zbrodni katyńskiej, w tym policjantów z powiatu lublinieckiego pochowanych w Miednoje.
(7) Rynek Główny – Plac Konrada Mańki
Rynek Główny, noszący współcześnie nazwę Placu Konrada Mańki, jest sercem zabytkowego układu urbanistycznego lublinieckiej starówki. Rynek usytuowany jest na naturalnym wzniesieniu, a jego obecny kwadratowy kształt jest efektem przebudowy po wielkim pożarze miasta w 1807 roku. Do połowy XIX wieku zabudowę placu stanowiły głównie drewniane budynki, które z czasem zastąpiły murowane kamienice. W najstarszej z nich, wzniesionej w latach 1793–1794, mieszkał Paweł Golaś – bohater powstań śląskich, organizator i dowódca wojsk powstańczych na ziemi lublinieckiej. Jego związki z tym miejscem upamiętnia tablica umieszczona na fasadzie budynku. W północno-wschodnim narożniku rynku znajduje się dawny lubliniecki ratusz, wzniesiony w 1821 roku, obecnie użytkowany przez Powiatowy Cech Rzemiosł i Przedsiębiorczości. Centralną część rynku zdobią dwa wiekowe drzewa: ponadstuletni klon pospolity, uznany za pomnik przyrody, oraz kasztanowiec posadzony w 1983 na miejsce starszego okazu tego gatunku. Między nimi stoi XVIII-wieczna figura św. Jana Nepomucena. Obok tego najdawniejszego opieku`na Lublińca w 2018 roku odsłonięto fontanną z rzeźbą Małej Edytki, upamiętniającą 10. rocznicę nadania Lublińcowi patronatu św. Teresy Benedykty od Krzyża – Edyty Stein. Wśród zachowanych śladów dawnego życia kulturalnego miasta wyróżnia się neon kina „Kometa” oraz szyld sklepu z zabawkami „Jaś i Małgosia” z charakterystycznym wizerunkiem pary dzieci.
(8) Mały Rynek – Plac Mikołaja Kopernika
Trójkątny placyk położony jest w sąsiedztwie Rynku Głównego. W przeszłości nosił różne nazwy: Plac Solny – od handlu solą warzoną w pobliskiej Solarni, Kaczy Targ albo Targ Zbożowy - związany z odbywającymi się tu w XIX wieku targami zbożowymi oraz handlem drobiem, oraz Neuring (Nowy Rynek). Po przyłączeniu Lublińca do odrodzonego państwa polskiego, na pamiątkę patriotycznej manifestacji zorganizowanej w tym miejscu w 1920 roku, plac otrzymał nazwę Placu 3 Maja. Obecnie nosi imię Mikołaja Kopernika. Niegdyś na Małym Rynku znajdowała się studnia miejska, a w 1961 roku ustawiono tu makietę rakiety upamiętniającą pierwszy lot człowieka w kosmos. Od 2005 roku centralne miejsce placu zajmuje rzeźba „Pamięci Edyty Stein” autorstwa lublinieckiego artysty Stanisława Kowalczyka, w której twórca zawarł liczne symboliczne odniesienia do patronki miasta.
(10) Dom Courantów
Kamienica przy ul. Edyty Stein 2 została wzniesiona w 1857 roku przez Salomona Couranta, dziadka św. Edyty Stein. Przyszła święta kilkakrotnie spędzała tu w dzieciństwie wakacje, a obraz rodzinnego domu i atmosferę dawnego Lublińca utrwaliła w książce „Dzieje pewnej rodziny żydowskiej”. Rodzina Courantów mieszkała w kamienicy do 1922 roku. Po gruntownej renowacji obiektu w 2009 roku otwarto Muzeum Pro Memoria Edith Stein. Ekspozycja prezentuje życie i działalność św. Edyty Stein - filozofki, karmelitanki, męczennicy II wojny światowej i współpatronki Europy. Przybliża również historię rodziny Courantów, społeczności żydowskiej Lublińca oraz związki Świętej z miastem. Poza stałą wystawą muzeum dysponuje salą wielofunkcyjną, w której odbywają się wystawy czasowe, warsztaty, wykłady i spotkania. W budynku mieści się również Centrum Informacji Turystycznej, gdzie można uzyskać informacje o atrakcjach miasta, otrzymać materiały promocyjne oraz skorzystać z usług przewodnika.
(11) Kamienica przy ul. Adama Mickiewicza
Kamienica nr 9 przy ul. Mickiewicza, nosząca tradycyjną nazwę „Pod Śmiejącym się Matyjasem”, jest jednym z ciekawszych miejsc związanych z historią rodziny Steinów w Lublińcu. W latach 1882–1884 mieszkało tu małżeństwo Zygfryda i Augusty Steinów wraz z dziećmi. W kamienicy urodziła się ich córka Róża – siostra św. Edyty Stein, zamordowana wraz z nią w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Auschwitz-Birkenau. W tym samym budynku i w podobnym czasie przyszedł na świat również Hans Heinrich Lammers, późniejszy szef kancelarii cywilnej Adolfa Hitlera i jeden z najbliższych współpracowników przywódcy III Rzeszy.
(12) Dom Konstantego Damrota
Niepozorny, parterowy domek przylegający do sąsiedniej posesji to rodzinny dom księdza Konstantego Damrota (1841–1895), uznawanego za najwybitniejszego XIX-wiecznego poetę górnośląskiego tworzącego w języku polskim. Dla podkreślenia swojego lublinieckiego pochodzenia Konstanty Damrot przyjął pseudonim literacki „Czesław Lubiński”. W 1931 roku, z okazji 90. rocznicy urodzin poety, mieszkańcy miasta umieścili na szczytowej ścianie domu tablicę pamiątkową.
(16) Skwer Rodziny Stein
Skwer w miejscu dawnej posesji „Villa Nova”, gdzie w 1884 roku zamieszkali rodzice Św. Edyty Stein – Zygfryd i Augusta wraz z dziećmi. Obecnie skwer zdobi plenerowa ekspozycja rzeźb poświęconych św. Edycie Stein, powstałych podczas I Międzynarodowego Pleneru Rzeźbiarskiego „Św. Edyta Stein – patronka Lublińca i współpatronka Europy”, zorganizowanego w Lublińcu w 2010 roku.
(21) Lipska Górka oraz Krzyż Milenijny
Wzniesienie o wysokości niespełna 300 m n.p.m. w północnej części Lublińca. Ceniony punkt widokowy, skąd rozciąga się stąd panorama Lublińca i okolic, a przy dobrej widoczności można dostrzec odległe pasma górskie, m.in. Beskidy, Tatry i Sudety. Na Lipskiej Górce wznosi się 20-metrowy Krzyż Milenijny, ufundowany przez mieszkańców Lublińca dla uczczenia Jubileuszu Roku 2000.
